وکیل جرائم نظامی در شیراز

وب سایت حقوقی وکیل در شیراز

معرفی وکیل جرائم نظامی در شیراز

09225192408

جرائم نظامیان:

نظامیان نیز ممکن است مانند سایر افراد جامعه مرتکب جرم شوند با این تفاوت که نظامیان گاهی مرتکب جرمی می‌شوند که به واسطه شغل آنان می‌باشد گاهی نیز جرم ارتکابی خارج از شغل نظامی‌گری آنان می باشد و در واقع جرمی است که هر فرد غیر نظامی نیز ممکن است مرتکب شود.

وظیفه نظامیان:

در هر کشور نیروی نظامی حافظ نظم جامعه و مدافع کشور در برابر بیگانگان است مردم نظامیان را پشتوانه کشور و رکن دفاعی کشور در مقابل بیگانگان می‌دانند. در همه کشورها ارتش علاوه بر اینکه یک مجموعه نظامی دفاعی به شمار می‌آید در صورت بروز سایر حوادث داخلی و بر اساس دستور مقامات صلاحیتدار وارد میدان شده و به یاری مردم می شتابند .حوادثی مانند سیل و زلزله از جمله مهم‌ترین حوادث قهریه است که در صورت نیاز به نظامیان آنان وارد عرصه شده و بازوی توانمند کشور می‌باشند.

در کشور ما نیز سه مجموعه نظامی ارتش، سپاه و نیروی انتظامی، حافظ منافع ،جان و مال مردم و مهمتر از همه حافظ استقلال و امنیت کشور می باشند.

جرم نظامیان که از قصور نظامیان در حفظ انضباط و تخلف از وظایفی که به مناسبت شغل به آنها محول شده می گویند .

دو مولفه لازم برای زندگی اجتماعی همراه با آرامش داشتن امنیت ملی و نظم عمومی باشد برای برقراری امنیت اجتماعی و حفظ نظم عمومی و حراست از کشور در برابر تهاجم بیگانگان از نیروهای نظامی بهره می گیرند هرچه نیروی نظامی منظم و با انضباط باشد بهتر می تواند از استقلال و امنیت کشور دفاع کند. نظم و انضباط کاری نظامیان متفاوت با سایر بخش‌های مدیریتی و حاکمیت کشور می باشد .

حقوق جزا نظامیان زیرمجموعه حقوق جزا می باشد.

مرجع رسیدگی:

رسیدگی به جرایم نظامیان در صلاحیت دادگاه های نظامی می باشد .

نظامی کیست؟

نظامی شخصی است که به استخدام نیروهای مسلح درآمده است و یا بر اساس قانون خدمت نظام وظیفه در یکی از دوره‌های ضرورت احتیاط یا ذخیره مشغول به خدمت باشد.

نظامیان شاغل در نظام ایران:

نظامیان در کشورمان ایران به چند دسته مختلف مشغول به خدمت هستند:

۱- کسانی که در ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران و سازمان‌های وابسته مشغول به خدمت می باشند.

۲- پرسنل ارتش و سازمانهای وابسته به آن .

۳- سپاهیان و سازمانهای وابسته به آن و اعضای بسیج سپاه پاسداران .

۴- پرسنل وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و سازمانهای وابسته به آن .

۵ -پرسنل نیروی انتظامی .

۶ -سربازان وظیفه.

۷ -محصلان، مرکز آموزش نظامی و انتظامی در داخل و خارج از کشور و مراکز آموزش وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح.

۸- کسانی که به صورت موقت در نیروهای مسلح مشغول به خدمت هستند و طبق قانون در مدت مزبور از اعضای نیروهای مسلح محسوب می‌شوند.

تشخیص جرائم نظامیان:

برخی از جرایم نظامیان به صورت واضح و آشکار از جرائم عادی قابل تشخیص است مثل: شورش ،تمرد، فرار از خدمت. اما برخی از جرایم نظامیان که در لباس نظامی صورت می‌پذیرد اما به مناسبت شغل شان نیست محل تردید است که آیا این جرم نظامی است یا جرم عمومی مثل اهانت یک نظامی در پوشش لباس نظامی.

اقسام جرائم نظامیان:

اصولاً جرایم نظامیان در دو قالب کلی قرار می‌گیرند. یکی جرایم صرفاً نظامی دیگری جرایمی که هم نظامیان و غیرنظامیان قادر به انجام آن هستند. جرمی که فقط نظامیان با آن مبادرت می‌ورزند و افراد غیر نظامی قادر به انجام آن نیستند و چنانچه فرد غیر نظامی همان جرم را مرتکب شود مسئولیتی متوجه وی نخواهد بود و هیچ گونه مسئولیت کیفری در برندارد تحت عنوان جرایم صرفاً نظامی قرار می‌گیرد. مانند ترک پست، جرایمی مثل ارتشاء ،مختص نظامیان نیست .

برای تشخیص جرائم صرفاً نظامی: شخصیت مرتکب در وهله اول حائز اهمیت است و دوم طبیعت جرم مهم است چون نظامیان در ارتباط با وظیفه خاص نظامی و انتظامی مرتکب جرم می گردد.

مرجع صالح به جرایم نظامیان در دادگاه‌های نظامی رسیدگی می‌شود در واقع دادگاه‌های نظامی مرجع قضایی کیفری اختصاصی به حساب می‌آیند و از حیث تشکیل دادرسی با دادگاه های عمومی متفاوت هستند.

قانون استرداد مجرمین:

امکان استرداد مجرمین نظامی بر اساس قراردادهای بین المللی و مقررات خارجی وجود ندارد در حالی که مرتکبان جرایم عمومی قابل استرداد هستند هرچند که مرتکب از کارکنان نیروهای مسلح باشد به دلیل اینکه جرم از جرائم نیروهای مسلح نیست مرتکب آن قابل استرداد هستند. اما اگر جرم ارتکابی صرفاً از جرائم نظامی باشد مرتکبین قابل استرداد نیستند.

طبق ماده ۲ قانون مجازات اسلامی در تعریف جرم آمده است هر فعل یا ترک فعلی که قانون برای آن مجازات تعیین کرده باشد جرم محسوب می شود.

جرایم نظامی نیز داخل در این ماده قانونی می‌باشد. جرایم نظامی فقط در قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح پیش‌بینی شده است که اتفاقاً بسیار مهم و حائز اهمیت است.

 جرایم زیر از جرائم مختص نظامی می باشد:

۱-جرایم علیه امنیت داخلی.

۲- سرپیچی و تمرد از دستورات مافوق و جرایم ناشی از تیراندازی غیر قانونی ( جرایم برخلاف تکالیف نظامی).

۳ -فرار از خدمت.

۴- جرایم مالی مثل سرقت استفاده از علایم نشانه های نظامی و البسه نظامی و یا جرایم ناشی از تخلفات رایانه‌ای.

رهایی از خدمت مانع رسیدگی به جرایم زمان اشتغال نمی شود.

دادگاه نظامی مکلف است در مواردی که مجازات جرمی در قانون نظامیان ذکر شده است به استناد این قانون حکم کند اعمال تخفیف و تبدیل نیز به موجب همین قانون است.

در هر موردی که کارکنان وظیفه به اضافه خدمت محکوم می‌شوند کلیه مقررات مربوط به خدمت از جمله مقررات کیفری و انضباطی نیروهای مسلح در زمان تحمل اضافه خدمت درباره آنان جاری است.

ملاک تعیین صلاحیت دادگاه‌های نظامی مجازات اصلی جرم است و توأم بودن حبس و مجازات های دیگر و همچنین تبدیلی تاثیری در صلاحیت ندارد.

سازمان قضایی نیروهای مسلح شامل دادسرا و دادگاه های نظامی می باشند .

انتخاب رئیس :

رئیس سازمان قضایی از بین قضاتی انتخاب می‌شود که حداقل ۱۵ سال سابقه قضایی داشته باشند. انتخاب رئیس سازمان قضایی توسط رئیس قوه قضاییه انجام می‌پذیرد رئیس سازمان قضایی علاوه بر ریاست اداری و نظارت بر کلیه سازمانهای قضایی استانها ریاست شعبه اول دادگاه تجدیدنظر نظامی استان تهران را نیز بر عهده دارد و می‌تواند یک نفر قائم‌مقام و به تعداد لازم معاون داشته باشند.

ایجاد تشکیلات قضایی و اداری در سازمان قضایی و انتظامی قضات انتصاب قضات، سازمان همچنین تغییر سمت یا محل خدمت آنان با رعایت اصل یکصد و شصت و چهارم قانون اساسی بنابر تشخیص رئیس قوه قضاییه می باشد رئیس سازمان قضایی می تواند پیشنهاد های خود را در مواردی به رئیس قوه قضاییه ارائه کند.

معاونان و مدیران کل سازمان قضایی می توانند با ابلاغ رئیس قوه قضاییه عضو دادگاه‌های نظامی یک و یا تجدیدنظر نظامی تهران نیز باشند.

ضرر مالی به یگان :

هرگاه در اثر وقوع جرم ضرر و زیان مالی به نیروهای مسلح وارد شوند یگان مربوط مکلف است تمام ادله و مدارک خود را به مرجع تعقیب تسلیم کندو نیز تا قبل از اعلام ختم دادرسی دادخواست ضرر و زیان خود را تسلیم دادگاه کند .

مطالبه ضرر و زیان و رسیدگی به آن مستلزم رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی است اما نیازی به پرداخت هزینه دادرسی ندارد دعوای اعسار از پرداخت محکوم به باید به طرفیت یگان محکوم له دعوای اصلی اقامه شود.

یگان متضرر از جرم حق طرح دعوا، دفاع و پیگیری دعوا ،اعتراض و تجدید نظر خواهی را مطابق مقررات مربوط دارد اما یگانه متضرر از جرم نمی‌تواند گذشت کند و گذشت یگان مذکور مسموع نیست.

رسیدگی به دعوای خصوصی اشخاص حقیقی و حقوقی :

که به تبع امر کیفری در دادگاه های نظامی مطرح می شود مستلزم تقدیم دادخواست و رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی می باشد .

تشکیلات دادسرا و دادگاه:

در مرکز هر استان سازمان قضایی استان متشکل از دادسرا و دادگاه های نظامی است در شهرستان‌ها در صورت نیاز دادسرای نظامی ناحیه تشکیل می‌شود حوزه قضایی دادسرای نظامی نواحی به تشخیص رئیس قوه قضاییه تعیین می شود. دادستان نظامی استان و اقدامات قضات دادسرای نظامی ناحیه از حیث وظایفی که بر عهده دارند نظارت دارد و تعلیمات لازم را ارائه می نماید

رئیس دادسرای نظامی ناحیه یک:

معاون دادستان نظامی مرکز استان است علاوه بر نظارت قضایی و امور اداری نیز ریاست دارد .حوزه قضایی هر استان به تعداد لازم شعب دادگاه و دادسرا و نیز تشکیلات مورد نیاز از قبیل واحد ابلاغ، اجرای احکام ،واحد ارشاد و معاضدت قضایی دارد و در صورت تعدد شعب دادگاه و دادسرا هر یک دارای دفتر کل نیز می باشد.

رئیس سازمان قضایی استان:

رئیس شعبه اول دادگاه تجدیدنظر نظامی می باشد و بر کلیه شعب دادگاه و دادسرای نظامی استان نظارت و ریاست اداری دارد تصدی امور اداری در غیاب رئیس سازمان با معاون وی و در غیاب آنها با دادستان نظامی استان است.

در صورت نیاز ،به تشخیص رئیس قوه قضاییه یک یا چند شعبه از دادگاه های نظامی استان در سراسر نواحی لازم مستقر می‌شود .

اختیارات و وظایف رئیس،دادستان و دیگر مقامات قضایی و سازمان قضایی با رعایت مقررات همان اختیارات و وظایفی است که حسب مورد برای رؤسای کل دادگستری ها،دادستان های عمومی و انقلاب و سایر مقامات قضایی دادگستری مقرر شده است.

حقوق قضات نظامی:

گروه شغلی حقوق و مزایای قضات شاغل در سازمان قضایی همان است که برای هم تراز آنان در دادگستری پیش بینی شده است اما با توجه به معافیت قضات نظامی از پرداخت مالیات،هم ترازی آنان با

محاسبه کسر مالیات می باشد.

انواع دادگاه‌های نظامی:

دادگاه نظامی دو، دادگاه نظامی یک، دادگاه تجدیدنظر نظامی، دادگاه نظامی دو زمان جنگ، دادگاه نظامی یک زمان جنگ، دادگاه تجدیدنظر نظامی زمان جنگ.

وظایف و اختیارات:

وظایف، اختیارات، صلاحیت و تعداد اعضای دادگاه های نظامی دو، نظامی یک و تجدیدنظر همان است که در مورد دادگاه کیفری دو، کیفری یک و تجدید نظر استان مقرر شده است.

محل تشکیل دادگاه نظامی یک در مرکز هر استان می‌باشد.

نظامیانی که به جرایم آنان در دادگاه و دادسرای نظامی مرکز استان رسیدگی می شود عبارتند از:

اول نظامیان دارای درجه سرهنگی که در محل سرتیپ دومی و بالاتر شاغل می باشند و دوم نظامیان دارای درجه سرتیپ دومی که مشمول مقررات ماده ۳۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری نمی باشند.

عضویت مستشاران دادگاه تجدیدنظر نظامی در دادگاه نظامی یک استان با انتخاب رئیس سازمان قضایی بلامانع است.

عدم وجود دادگاه نظامی دو:

هرگاه در محلی دادگاه نظامی دو تشکیل نشده یا بلاتصدی باشد و یا تشکیل شده ولی با تراکم پرونده روبرو باشد دادگاه نظامی یک حسب ارجاع ،به پرونده هایی که در صلاحیت دادگاه نظامی دو است نیز رسیدگی می نماید در این صورت دادگاه مزبور با تصدی یکی از اعضا تشکیل می شود.

عدم تشکیل دادگاه نظامی یک یا تجدید نظر نظامی:

هرگاه در استانی دادگاه تجدید نظر نظامی یا دادگاه نظامی یک تشکیل نشده یا بلاتصدی باشد یا به جهاتی از قبیل رد دادرس، امکان رسیدگی در استان فراهم نبوده و اعزام قاضی مامور نیز مقدور نباشد ، رسیدگی به پرونده‌های مربوط حسب مورد در نزدیکترین حوزه قضایی به عمل می‌آید.

دادگاه نظامی یک پس از شروع به رسیدگی نمی تواند به اعتبار صلاحیت دادگاه نظامی دو قرار عدم صلاحیت صادر کند و به هر حال باید  رای مقتضی را صادر نماید.

در صورت ضرورت، برای رسیدگی به جرایم ارتکابی نظامیان در صلاحیت سازمان قضایی است، با تصویب رئیس قوه قضاییه شعبه یا شعبی از دادسرای نظامی در محل استقرار تیپ‌های مستقل رزمی و بالاتر و یا رده هم تراز آنها در سایر نیروها برای مدت معین تشکیل می‌شود تامین محل مناسب و امکانات مورد نیاز به دادگاه مربوط است.

دادگاه زمان جنگ:

در زمان جنگ، دادگاه‌های نظامی زمان جنگ با تصویب رئیس قوه قضاییه به تعداد مورد نیاز و به منظور رسیدگی به جرایم مربوط به جنگ در محل قرارگاه‌های عملیاتی مراکز استان و یا سایر مناطق مورد نیاز تشکیل می‌گردد.

حوزه قضایی زمان جنگ:

حوزه قضایی دادگاه های نظامی زمان جنگ حسب مقتضیات و شرایط جنگی با تصویب رئیس قوه قضائیه تعیین می شود.

دادگاه های نظامی دو، نظامی یک و تجدیدنظر نظامی تا هنگام تشکیل دادگاه های نظامی زمان جنگ، حسب مورد برابر مقررات دادرسی زمان جنگ به جرایم مربوط به جنین رسیدگی می کنند.

جرایم مربوط به جنگ که توسط نظامیان ارتکاب می یابد و در دادگاه زمان جنگ رسیدگی میشود عبارتند از:

– کلیه جرایم ارتکابی در مناطق عملیاتی در حدود صلاحیت سازمان قضایی.

– جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی در حدود صلاحیت سازمان قضایی.

– جرایم مربوط به امور جنگی مرتبط با اقدامات عملیاتی گرچه محل وقوع آن خارج از مناطق عملیاتی باشد.

ترکیب ،صلاحیت و آیین دادرسی دادسرا و دادگاه های نظامی زمان جنگ به ترتیب تعیین شده برای سایر دادگاه های نظامی است.

دادسرای نظامی زمان جنگ در معیت دادگاه های نظامی زمان جنگ تشکیل می‌شود و در صورت عدم تشکیل دادسرای نظامی مرکز استان محل وقوع جرم و وظایف آن را انجام می‌دهد.

انجام وظیفه قضات با حفظ سمت:

قضات سازمان قضایی با ابلاغ رئیس قوه قضاییه می‌توانند با حفظ سمت حسب مورد به عنوان قضات دادسرا یا دادگاه نظامی زمان جنگ نیز انجام وظیفه نمایند.

رئیس شعبه اول دادگاه تجدیدنظر نظامی زمان جنگ:

وی  بر کلیه شعب دادگاه ها و دادسرای نظامی زمان جنگ نظارت و ریاست اداری دارد و در غیاب وی ریاست اداری به عهده معاون وی و در غیاب آنان با دادستان نظامی زمان جنگ حوزه قضایی مربوط است.

پس از نحلال دادسرا دادگاه های نظامی زمان جنگ پرونده‌های مربوط حسب مورد در دادسرا و دادگاه‌های نظامی صالح برابر مقررات دادرسی زمان صلح و رسیدگی می‌شود. دادگاه نظامی زمان جنگ، با تصویب رئیس قوه قضائیه منحل می‌شود. پشتیبانی و تامین کلیه امکانات مورد نیاز دادگاه های نظامی زمان جنگ بر عهده قرارگاه عملیاتی محل تشکیل دادگاههای مزبور است.

صلاحیت رسیدگی:

به جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی اعضای نیروهای مسلح به جز جرایم در مقام ضابط دادگستری در سازمان قضایی رسیدگی می‌شود.

منظور از جرائم مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی جرائمی است که اعضای نیروهای مسلح در ارتباط با وظایف و مسئولیت های نظامی و انتظامی که طبق قانون و مقررات به عهده آنان است مرتکب گردند.

رهایی از خدمت مانع رسیدگی به جرایم زمان اشتغال در دادگاه نظامی نمی شود .

جرم در مقام ضابط دادگستری:

جرمی است که ضابطان در حین انجام وظایف قانونی خود در ارتباط با جرائم مشهود و یا در راستای اجرای دستور مقام قضایی دادگستری مرتکب می شوند.

رسیدگی به اتهامات نظامیان خارج از ایران:

به اتهامات نظامیان که در خارج از قلمرو حاکمیت جمهوری اسلامی ایران مرتکب جرم می‌شوند و مطابق قانون دادگاه ایران صلاحیت رسیدگی به آنها را داشته باشند چنانچه از جرائمی باشد که در صلاحیت سازمان قضایی است، در دادسرا و دادگاه نظامی تهران رسیدگی می‌شود.

رسیدگی به جرایم نظامیان کمتر از ۱۸ سال:

به جرائم نظامیان کمتر از ۱۸ سال تمام شمسی که در صلاحیت سازمان قضایی است با رعایت مقررات مربوط به رسیدگی به جرایم اطفال و نوجوانان در دادسرا و دادگاه‌های نظامی رسیدگی می‌شود.

اختلاف در صلاحیت:

در صورت اختلاف در صلاحیت بین دادگاه نظامی یک و دادگاه نظامی دو در حوزه قضایی یک استان، نظر دادگاه نظامی یک متبع است. در صورت اختلاف در صلاحیت بین دادگاه نظامی یک زمان جنگ و دادگاه نظامی دو زمان جنگ در حوزه قضایی یک استان، نظر دادگاه نظامی یک زمان جنگ لازم الاتباع است .در صورت اختلاف در صلاحیت بین دادگاه نظامی زمان جنگ با سایر مراجع قضایی نظامی در یک حوزه قضایی، نظر دادگاه نظامی زمان جنگ متبع است.

پیام بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.